دكتر مبلغي:دنيا به اخلاق اسلامي نزديك مي‌شود/ رسانه‌ها شاخص‌هاي پنجگانه اخلاق محيط زيستي را رعايت كنند

  • حجت‌الاسلام والمسلمين دكتر مبلغي با برشمردن شاخص‌هاي پنجگانه اخلاقي اسلام در توجه به محيط زيست و لزوم رعايت آن از سوي رسانه‌ها گفت: اسلام دو شاخص اصالت و گستردگي را به اخلاق دارد كه دنيا به طور آهسته به اين نگاه نزديك مي‌شود.
    به گزارش ستاد خبري اولين همايش علمي پژوهشي اخلاق و رسانه، حجت‌الاسلام والمسلمين دكتر احمد مبلغي از اساتيد حوزه و دانشگاه پيش از ظهر امروز در سلسله نشست‌هاي همايش علمي پژوهشي اخلاق و رسانه كه با موضوع «رسانه و اخلاق زيست محيطي در اسلام» در تالار اداره‌كل پژوهش‌هاي اسلامي صدا و سيما برگزار شد، شاخص‌هايي پنجگانه از رسانه اخلاق زيست‌محيطي مدار را برشمرد.
    رييس مركز پژوهش هاي اسلامي مجلس شوراي اسلامي موضوع اخلاق و رسانه را از بحث‌هايي عنوان كرد كه نظريه‌پردازان تشنه گفت‌وگو در اين باب هستند و گفت: با تبريك به اداره‌كل پژوهش هاي اسلامي رسانه كه در باز كردن چنين بابي ابتكار به خرج داده‌اند، اميدوارم كه اين بحث‌ها تداوم پيدا كند و در آينده نتايج خوبي را در پي داشته باشد.
    اخلاق در اسلام اصالت و گستردگي دارد
    دكتر مبلغي درباره پيوند بين اخلاق و رسانه گفت: اسلام دو اصل اصالت و گستردگي را در اين باره دارد كه جامعه جهاني كنوني قدم به قدم به اين اصول اسلامي نزديك مي‌شود.
    وي ادامه داد: اخلاق در اسلام داراي اصالت است؛ اين اصالت از آن رو است كه ادبيات قرآني و سيره معصومين (ع) آن را در درجات دوم و سوم نيز قرار نمي‌دهد بلكه جايگاه نخستين را در اولويت‌هاي مسائل اسلامي دارد.
    اين استاد حوزه و دانشگاه تصريح كرد: اخلاق احسن به ايمان افضل مي‌انجامد، يعني ايمان در گرو مراتب، قدرت، قوت اخلاق احسن است و استحكام ايمان در گرو تحقق اخلاق است.
    حجت‌الاسلام والمسلمين دكتر مبلغي در تبيين اصل دوم اسلامي پرداختن به اخلاقيات ابراز داشت: گستره اخلاق به اندازه تاريخ بشر است؛ اسلام اخلاق را درباره تمام ساحت‌ها مي‌داند؛ اين اخلاق در همه‌جاي اسلام و شئون زندگي انسان نقش و كاركرد دارد و نبود آن ايجاد مشكل مي‌كند.
    دنيا آهسته آهسته به اخلاق اسلامي نزديك مي‌شود
    وي با اشاره به تغييراتي كه در جهان كنوني درباره پرداختن به بحث‌هاي اخلاقي به وجود آمده است اظهار داشت: امروز علماي علوم مختلف در سراسر دنيا، هر روز اخلاق را به يكي از ساحت‌هاي زندگي بشر وارد مي‌كنند؛ حقوق، محيط زيست و علوم مختلف و هر چيزي كه امروز براي بشر پديد مي‌آيد را با اخلاق جمع مي‌كنند و متوجه شده‌اند كه اخلاق توصيه‌اي نيست بلكه شمول و گستردگي فراتري دارد؛ همانطور كه اسلام از ابتدا اخلاق را در تمام شئون بشر لازم الاجرا مي‌دانسته است.
    رييس مركز پژوهش هاي اسلامي مجلس شوراي اسلامي درباره پرداختن رسانه ملي به بحث اخلاق گفت: هرچند با تأخير وارد اين مقوله شده‌ايم اما بايد بدانيم كه هر چه قدرت يك سازمان بيشتر، قدرت مانورش فراتر، فعاليتش گسترده‌تر، كاركردهايش متنوع‌تر و حضورش در زندگي پررنگتر باشد، نيازش به اخلاق بيشتر است. ما چنين جايگاهي براي رسانه قائل هستيم بنابراين در پرداختن به موضوع اخلاق هنوز در ميانه راه رسيدن به نقطه مطلوب هستيم.
    اخلاق برند و وجه اساسي تاريخ و دين ما است
    حجت‌الاسلام والمسلمين دكتر مبلغي تأكيد كرد: اخلاق براي ما است؛ بنابراين ما بايد نخستين كساني باشيم كه به آن مي‌پردازيم؛ اخلاق برند و وجه اساسي تاريخ و دين ما است؛ دينداري هم به اخلاق نياز دارد؛ حضور دين در جامعه بي‌اخلاق محقق نمي‌شود، جامعه غير اخلاقي، مستعد حمل دين نيست.
    وي در پرداختن به شاخص‌هاي رسانه اخلاق مدار در مواجهه با محيط زيست و اخلاق زيست‌محيطي گفت: شاخص معيار نشانگر است، چيزي شاخص است كه از وجود يك حالت موفقيت و وضعيت حكايت مي‌كند.
    اين استاد حوزه و دانشگاه ادامه داد: شناسايي شاخص‌هايي كه رسانه با دارا بودن آن اخلاق زيست محيطي را رعايت كرده است براي ما مهم است؛ چون فقدان آن يعني بي اخلاقي رسانه و ارتقاء آن وابسته به تقويت اين شاخص‌ها است؛ رسانه با كاركردهاي سرگرمي، آموزش و ترويج، نقطه كانوني و وسط روند تبادل مفاهيم اخبار و آگاهي است.
    رسانه‌ها شاخص‌هاي پنجگانه اخلاق محيط زيستي را رعايت كنند
    رييس مركز پژوهش هاي اسلامي مجلس شوراي اسلامي شاخص‌هاي رسانه داراي اخلاق محيط زيستي را اينگونه برشمرد: رابطه‌انديشي بين شهر و بيابان، ناجدا انگاري زندگي از طبيعت، پيوندگرايي بين زمين و آسمان، حفاظت‌گرايي از طبيعت، فرانسلي انديشي در قبال طبيعت و عمران‌گرايي در قبال زمين است.
    وي در تبيين «رابطه‌انديشي بين شهر و بيابان» اظهار داشت: طبيعت گاهي بيش از شهر در بيابان عينيت پيدا مي‌كند؛ بنابراين توجه يك رسانه به محيط خارج از شهر يك شاخص از توجه آن به محيط زيست است؛ يك رسانه اخلاق محيط‌زيست مدار در انتقال اخبار، گستره‌يابي، موضوع‌يابي و موضوع‌گرايي به گونه‌اي عمل مي‌كند كه از چارچوب شهر فراتر رفته و به محيط خارج از آن نگاه مي‌كند؛ اين رسانه شهر و بيابان را در ارتباط و پيوند خورده با هم مي‌ببيند.
    اين استاد حوزه و دانشگاه در توضيح «ناجدا انگاري زندگي از طبيعت» گفت: علم و دين، هيچ يك به جدا انگاري بين زندگي و طبيعت توصيه نمي‌كند؛ شاخص اساسي براي رسانه موفق آن است كه در به تصوير كشيدن زندگي بشر، از طبيعت غافل نشود. ادبيات قرآني نيز بر اين مسأله بسيار تأكيد دارد.
    دنيا هنوز پيوند زمين و آسمان را درك نكرده است
    دكتر مبلغي در تشريح «پيوندگرايي زمين و آسمان» اظهار داشت: اين شاخص هنوز براي جامعه بشري امروزي مكشوف نشده است؛ بين طبيعت و ماوراء يك رابطه مرموز و كشف نشده‌اي نهفته است؛ جامعه امروزي بشر هنوز نمي‌داند كه بين پيشرفت مادي و معنوي بشر رابطه مستقيمي وجود دارد و بدون پيشرفت در معنويات، در ماديات نيز پيشرفتي نخواهيم داشت.
    وي تصريح كرد: هنوز يك دهم از فهم جهان امروز از دين به دست نيامده است؛ هنوز كساني كه به دين توجه اساسي دارند، اين مسأله را پيگيري نكرده‌اند؛ رسانه مادي‌گراي صرف نمي‌تواند اخلاق زيست محيطي را كارآمد رعايت كند.
    اين استاد حوزه و دانشگاه درباره «حفاظت‌گرايي از طبيعت» اظهار داشت: بايد طبيعت را حفظ كرد، رسانه در تمام لايه‌ها، تصاوير، آموزش‌ها و فرهنگ‌سازي‌هاي خود بايد اصل حفاظت محيط زيست را به مثابه يك اصل غير قابل اغماض بپذيرد و اگر در آن كوتاهي كند، به اندازه كوتاهي خود به انسان و دين ضربه زده است.
    توسعه پايدار همان فرانسلي انديشي ديني است
    رييس مركز پژوهش هاي اسلامي مجلس شوراي اسلامي  در تبيين «فرانسلي انديشي در قبال طبيعت» براز داشت: قرآن به اين موضوع اشاره دارد كه ما تنها نسل‌هاي بشر در اين زمين نيستيم؛ بنابراين بايد به اين مسأله توجه داشته باشيم كه در حفظ و نگهداري آن بكوشيم؛ بايد اين زمين را براي نسل‌هاي آينده حفظ كنيم، نبايد يك نسل ظلم و جور كند و هر چه هست را ارتزاق كند.
    وي ادامه داد: تعريف توسعه پايدار نيز استفاده به اندازه و داراي چارچوب از ذخاير زمين است تا به نسل‌هاي آتي ضربه نخورد. در نگاه ديني بايد در نظر داشت كه شايد در آينده بروز مشكلات باعث فاصله گرفتن بشريت از خدا شود.
    اين استاد حوزه و دانشگاه با اشاره به اينكه حفاظت از زمين سلبي است، پرداختن به «عمران‌گرايي در قبال زمين» را از ديگر شاخص‌هاي رسانه اخلاق زيست محيطي محور توصيف كرد و گفت: عمران محوري به اين معنا است كه به گونه‌اي زمين را مديريت كنيم كه امكان باز توليد، استخراج و قابليت در زمين باقي بماند. اگر زمين خوب مديريت شود، قابليتش بيشتر مي‌شود.
    حجت‌الاسلام والمسلمين دكتر مبلغي زندگي زيست محيطي بشري را رو به نابودي توصيف و تصريح كرد: اگر اخلاق زيست محيطي مورد توجه قرار نگيرد، زندگي بشر نابود خواهد شد؛ شما در رسانه، نگاه دين را اوسع بگيريد، نگاه خردنگر، كوچك‌انگار و جزئي نداشته باشيد. هر رسانه داخلي و خارجي اگر شاخص‌هاي شمرده شده را رعايت كند بحث اخلاق رسانه را در محيط زيست رعايت كرده است.
    جامعه تشنه اخلاق در تمام ابعاد است

    در ابتداي اين نشست دكتر محمد‌حسين ظريفيان دبير همايش علمي پژوهشي اخلاق و رسانه، با بيان مطالبي درباره اين همايش گفت: جامعه داراي عطشي است كه هر روز بيش از گذشته به اخلاق نياز دارد؛ بنابراين حوزويان و دانشگاهيان نيز به اين بحث مهم وارد شده‌اند.
    دبير همايش علمي پژوهشي اخلاق و رسانه در بيان چرايي برگزاري همايش اخلاق و رسانه اظهار داشت: اين همايش به جنبه‌هاي نظري توجه جدي دارد و به دنبال تدوين يك دانش نظري مورد نياز جامعه است؛ حوزه‌هاي علميه و دانشگاه‌هاي تراز اول كشور همكاري سازنده اي با اين همايش دارند؛ اين همايش در حوزه رسانه اخلاقي و اخلاق رسانه‌اي بايد نياز جامعه را در حد منطقي پاسخ دهد.
    مديركل پژوهش هاي اسلامي رسانه ملي ادامه داد: بخش دوم همايش از سياست‌گذاري رسانه تا حوزه‌هاي مديريت و حرف رسانه‌اي مي‌پردازد؛ علاوه بر اين‌ها نشست‌هاي تخصصي با اين موضوع در سازمان صدا و سيما و مراكز علمي مختلف شروع شده است.

    لازم به ذكر است افتتاحيه اولين همايش علمي پژوهشي اخلاق و رسانه روز چهارشنبه 21 آذرماه 97 در مركز همايش‌هاي بين‌المللي سازمان صداوسيما و اختتاميه اين همايش روز پنجشنبه 22 آذرماه سال جاري در شهر مقدس قم به همت اداره كل پژوهش‌هاي اسلامي صداوسيما و با مشاركت بيش از چهل نهاد عاليِ حوزوي، دانشگاهي و رسانه‌اي برگزار خواهد شد.

    اخبار