نشست «اخلاق و اجتماعي شدن دين در فرآيندهاي رسانه‌اي»

  • به گزارش روابط عمومي اداره كل پژوهش‌هاي اسلامي صداوسيما، در ادامه سلسله نشست‌ها و همايش‌هاي علمي پژوهشي اخلاق و رسانه، نشست «اخلاق و اجتماعي شدن دين در فرآيندهاي رسانه‌اي»، 15 مردادماه با سخنراني دكتر ابراهيم فياض، عضو هيئت‌علمي دانشگاه تهران و با حضور شماري از پژوهشگران و متخصصان دين و رسانه در تالار انديشه اداره كل پژوهش‌هاي اسلامي قم برگزار شد.
    دكتر فياض در ابتداي اين جلسه بابيان اينكه دنياي امروز دنياي معناست يكي از اساسي‌ترين مباحث در اين موضوع را نشناختن تفاوت مشكل و مسئله دانست و اظهار داشت: مشكل هميشه و در همه‌جا وجود دارد؛ ولي مسئله، موضوع ذهني است كه در اذهان انسان‌ها مي‌گذرد؛ اما مشكل و موانعي در سركار ايجاد مي‌كند و مانع پيشرفت مي‌شود.
    وي افزود: جامعه‌اي كه «مسئله»ي بيشتر داشته باشد، رشد آن بيشتر است به همين دليل بايد مشكلات را به «مسئله» تبديل كنيم تا به رشد برسيم، زيرا بدون ايجاد «مسئله» رشد به دست نخواهد آمد، اگر با مشكلات بسازيم و آن را به «مسئله» تبديل نكنيم، مشكلات روبه فزوني خواهد رفت و جامعه را دچار خلل مي‌كند.
    عضو هيئت‌علمي دانشگاه تهران، تصريح كرد: سؤال نكردن، خود گمراهي ايجاد مي‌كند، بنابراين بايد كاري كنيم كه پرسيدن و ايجاد سؤال در ذهن‌ها بيشتر شود؛ در اين روند، مشكلات هم تبديل به «مسئله» ذهني مي‌شود و موانع را كاهش خواهد داد و از اين طريق مي‌توانيم با جهان پيرامون خود ارتباط بگيريم.
    وي ادامه داد: امروز مهم‌ترين چيزي كه مقتضيات را مشخص مي‌كند، تكنولوژي است و ما آن را به‌خوبي نمي‌شناسيم به همين دليل به‌جاي شناخت آن در مقابلش جيغ مي‌زنيم، بايد تكنولوژي شناسي داشته باشيم. در كشور آلمان به اين مبحث بيشتر توجه كرده‌اند و تكنولوژي را  وسط قرار داده و درباره آن بحث مي‌كنند، همان كاري كه در حوزه علميه انجام مي‌شود؛ ازاين‌رو است كه بنده، آلمان را حوزه علميه غرب مي‌دانم.
    عضو هيئت‌علمي دانشگاه تهران گفت: امروزه بايد آثار بسياري از مفاخر گذشته را مطالعه كرد تا به نتيجه مطلوب رسيد، يكي از مشكلات و موانع پيشرفت امروز دوري از آثار و مطالعه مفاخر گذشته است، اگر مطالعه نكنيم دچار مشكل خواهيم شد.
    وي تصريح كرد: دنياي امروز را تكنولوژي متحول مي‌كند و يكي از ابزار اين تكنولوژي رسانه است كه بايد به‌خوبي و درستي آن را شناخت و درباره آن تصميم گرفت. با يك دستگاه تلفن همراه مي‌توان تمام جهان را رصد كرد؛ در جهان امروز هيچ مرز زماني، فكري و ديني وجود ندارد تا چند سال آينده برخي ساختارها تغيير خواهد كرد.
    دكتر فياض افزود: اگر در درون نظام دچار برخي مباحث فكري شويم، در آينده مشكلات زيادي به ما روي خواهد آورد و پيشرفت كشور با موانع جدي روبه‌رو خواهد شد؛ ازاين‌رو بايد برخي تفكرات غلط را اصلاح كرد تا اين موانع موجب پيشرفت و رشد نشود.
    وي ادامه داد: فطرت، اصل قوه محركه و دنياي امروز عالم معناست نه مفهوم و معنا هم‌مرزي ندارد، بايد معنا را تبديل به مفهوم كنيم. زيرا همه دنيا فطرت دارند و به‌سوي خدا هستند؛ بنابراين بايد انسان و مردم را اصل كار دانست، معيار در فطرت، مردم هستند. با اين ساختار مقوله حيات ايجاد مي‌شود.
    وي افزود: ارتباطات به هر ميزاني كه افزايش يابد، فرهنگ پوياتر مي‌شود، دنياي ارتباطات، مكانيزم پويايي فرهنگ است، بايد وارد ارتباطات شد و آن را فهميد كه اساس آن بحث زبان است، ارتباطات مكانيزم آن رسانه و تكنولوژي است كه واسطه ما با جهان مي‌شود، رسانه، نوع تفسيرمان را از جهان تعريف مي‌كند.
    دكتر فياض بابيان اينكه بحث ديجيتال بسيار مهم است و اين تكنولوژي مكانيزم ارتباطات به شمار مي‌آيد، خاطرنشان كرد: مباني ارتباطات اسلامي، حكمت ارتباط اسلام است، بايد بحث زيباشناسي و زيباشناختي را در رسانه جدي بگيريم تا دچار مشكل نشويم.
    وي در بخش ديگري از سخنان خود گفت: اساس تحرك، زيباشناسي است، مبناي اسلام زيبايي است، به همين دليل قرآن به آن توجه خاصي دارد، همه انبياء، ائمه اطهار و اولياء الهي زيبا آفريده‌شده‌اند، مبناي اسلام، روح تنها نيست، جسم را هم شامل مي‌شود، مكانيزم تجلي ما روح و جسم است.
    عضو هيئت‌علمي دانشگاه تهران تأكيد كرد: بر مبناي هنر اسلامي و اخلاقي، دين پديدار جهان است و دين، جهان‌بيني ايجاد مي‌كند، جهان پديدار يعني جهان زنده، "جهان‌بيني"، يعني جهان مرده است، درحالي‌كه جهان بيرون از ما جهان مرده نيست.
    وي افزود: قرآن و نهج‌البلاغه جهان‌بيني خوبي را براي ما ايجاد مي‌كند، اگر اين دو كتاب در غرب وجود داشت، هرگز دچار انحراف نمي‌شدند.
    دكتر فياض در پايان سخنان خود به موضوع نشست اشاره كرد و در جمع‌بندي كلي گفت: امروز رسانه بايد براي رهايي از انحرافات، اقتصادي شود، اگر رسانه و ارتباطاتِ اقتصادي ايجاد كنيم، حتماً جامعه به‌صورت مبنايي اخلاقي مي‌شود.