كتاب رويارويي اجتماعي ديني با رسانه هاي نوين منتشر شد

  • در قرن هفدهم كه رهبران كليساي كاتوليك با گاليله و ديگر دانشمندان علوم تجربي مقابله كردند اين ذهنيت ايجاد شد كه دين با علم، فن‌آوري و محصولات آن ضديت دارد و عده‌اي از هر دو طرف به آن دامن زدند به طوري كه قرون بعد چنين تصور مي‌شد كه تكنولوژي و علم، تهديدي براي دين و مظاهر آن است و دين و سازمان‌هاي ديني نيز به علم و فن‌آوري بدبين است. با ظهور رسانه‌هاي نوين كه محصول جديد فن‌آوري امروزي است، اين تقابل در برخي مجامع بيشتر جلوه كرده زيرا خاستگاه اين رسانه‌ها و تفكر حاكم بر آن، برخاسته از نظام‌هاي سكولار و ليبرالي بودند كه با دين و اجتماعات آن ميانه‌اي نداشتند؛ اما واقعيت اين است كه فن‌آوري و تكنولوژي در ذات خود با دين و اجتماعات ديني تقابل ندارد بلكه هم مي‌تواند فرصت و هم تهديد به حساب آيد.
    اين ترجمه كه اصل آن به قلم خانم «هيدي كمبل» است به اين مفهوم اساسي مي‌پردازد كه «وقتي دين با رسانه‌هاي نوين روبرو مي‌شود چه اتفاقي مي‌افتد» و به عبارت ديگر «درك و بازخورد گروه‌هاي مذهبي نسبت به انواع فن‌آوري‌هاي نوين رسانه‌اي چگونه است».
    اين كتاب از سري آثار انتشارات معتبر راتلج در عرصه دين، رسانه و فرهنگ است. هيدي كمبل در اين كتاب به بررسي نحوه رويارويي اجتماعات يهودي، مسلمان و مسيحي با رسانه‌هاي نوين مي‌‌پردازد. كمبل به منظور مطالعه مؤلفه‌هاي تأثيرگذار در اين فرايند، يك رويكرد روش‌شناختي متمايز با عنوان «ساخت اجتماعي ـ ديني فناوري» معرفي مي‌‌كند. وي معتقد است در اين مسير بايد چهار حوزه اصلي مورد مطالعه قرار گيرد: پيشينه و سنت ديني، اولويت‌ها و ارزش‌هاي اجتماع، فرايند نقد و نظر و اِعمال نوآوري در فناوري‌ها، و گفتمان جمعي براي توجيه كاربرد فناوري مفروض. نگارنده پس از طرح ادبيات نظري اين رويكرد، با ارائه نمونه‌هايي برجسته از اجتماعات يهودي، اسلامي و مسيحي، ابعاد مختلف رويكرد مدنظر را به‌خوبي ترسيم مي‌‌كند. در همين‌جا دليل تغيير عنوان اصلي اثر نيز هويدا مي‌‌گردد. به رغم ادعاي مطرح شده در عنوان اثر (رويارويي دين با رسانه‌هاي نوين)، نگارنده به بررسي اجتماعات ديني مشخصي پرداخته است كه نمي‌توان آنها را نماينده تام و تمام اديان بزرگ ابراهيمي دانست. ازاين‌رو، به منظور نزديكي هرچه بيشتر با محتواي اثر و پرهيز از سوءبرداشت‌هاي احتمالي، عنوان اصلي اثر با اندكي اصلاح به «رويارويي اجتماعات ديني با رسانه‌هاي نوين» تغيير يافت.
    انتخاب و ترجمه اين كتاب در راستاي رسالت اداره‌كل پژوهش‌هاي اسلامي رسانه (توسعه و بسط ادبيات نظري حوزه نوين دين و رسانه) بوده است. انتشار چنين آثاري در جامعه ايران همواره چالش‌هايي را به همراه داشته است. مهم‌ترين چالش موجود در برگردان آثار انديشمندان غربي در حوزه علوم انساني و به ويژه دين، تفاوت آشكار در فهم ايشان از معناي دين و جايگاه آن در جامعه است. قدر مسلم، ترجمه اثر حاضر نيز با آگاهي از اين امر صورت گرفته است. همچنين، نگارنده در بخش پاياني فصل چهارم گونه‌هاي مختلف اسلام (اسلام مدرن، اسلام سنتي، اسلام عامه‌پسند، اسلام ترقي‌خواه و اسلام سياسي) را تعريف مي‌‌كند؛ تعاريفي كه آشكارا مناقشه‌برانگيز است. اما از آنجاكه رسالت مترجمان و حتي هدف از ترجمه، پاسخ‌گويي به تعارضات موجود نبوده و نيست، صرفاً در مواردي كه احتمال سوءبرداشت مي‌‌رفت يا برداشت نگارنده از برخي مفاهيم اسلامي ترديدبرانگيز بود، مترجمان با بهره‌مندي از رهنمودهاي اساتيد محترم توضيحاتي را در پي‌نوشت ارائه داده‌اند. همواره بايد در خاطر داشت كه سرمايه‌گذاري مادي و معنوي براي انتشار آثاري از اين دست به معناي تأييد تمام و كمال آنها نيست بلكه، اين كار در راستاي ترويج علم و آشناسازي انديشمندان مسلمان با رويكردهاي موجود در عرصه جهاني دين و رسانه صورت مي‌‌پذيرد. مترجمان براي ترجمه اثر، با رجوع به منابع معتبر يهوديت، مسيحيت و اسلام، تا جاي ممكن مفهوم مدنظر نگارنده را منتقل ساخته و ضمن كوشش در انتخاب معادل‌هاي مناسب براي برخي از اصطلاحات تخصصي، براي پرهيز از هرگونه ابهام احتمالي، در پي‌نوشت‌ها، معادل‌ انگليسي واژگان و اصطلاحات انتخابي را نيز درج كرده اند.